Oxytocine

Oxytocine is een lichaamseigen hormoon, geproduceerd door de hypofyse (een klier in de hersenen). Het heeft effecten op de baarmoeder en op de melkklieren.

Artsen schrijven oxytocine voor bij zwangerschap om een bevalling in te leiden, om de vrijzetting van melk uit de borsten te bevorderen en na een bevalling om overmatig bloedverlies tegen te gaan.

Oxytocine is een hormoon en een neurotransmitter. Het is net als vasopressine een cyclisch nonapeptide geproduceerd in de magnocellulaire neurosecretoire cellen van de nuclei supraopticus en paraventricularis in de hypothalamus. Oxytocine wordt opgeslagen in zogenoemde Herringlichaampjes bij axon-uiteinden in de neurohypofyse en kan hier worden afgegeven. Oxytocine heeft een aantal functies, waaronder contractie van glad spierweefsel (bv. de baarmoeder), en het regelen van de toeschietreflex bij borstvoeding. Oxytocine speelt een rol bij het ontstaan van de baringsweeën ten gevolge van het oprekken van de cervix (= Ferguson-reflex).
Na de eerste baring verandert daardoor de hormoonhuishouding van de moeder structureel. Vanaf dat moment zijn vrouwen bijvoorbeeld sneller ongerust als er iets met kinderen gebeurt of gevoeliger voor babygehuil.
Oxytocine zorgt tijdens het zogen dat er sneller moedermelk wordt aangemaakt.

Omdat oxytocine ook een belangrijke rol speelt bij de hechting van moeder en kind, wordt het ook wel het ‘knuffelhormoon’ genoemd. Oxytocine (en bij mannen vasopressine) wordt door iedereen aangemaakt bij positief onderling contact, zoals bij aankijken, aanraken, knuffelen en vrijen. Ook bij het verrichten van zorgtaken wordt er meer oxytocine aangemaakt.

Een hoog oxytocinegehalte wordt geassocieerd met een gevoel van vertrouwen en verbondenheid. Bij hogere niveaus is er sprake van een hogere weerbaarheid tegen stress en verslaving en komt het lichaam sneller tot rust. Angst wordt makkelijker onderdrukt. Bovendien bevordert oxytocine dat er sneller een gevoel van verzadiging bij het
eten optreedt. Afgifte van oxytocine wordt ook gestimuleerd door prikkeling van mechanoreceptoren in de vagina, baarmoedermond, baarmoeder en de tepels.

Bij mensen met autisme

wordt een lagere hoeveelheid oxytocine aangetroffen, hetgeen suggereert dat dit hormoon het onderkennen en begrijpen van sociale codes bevordert.
Recent is gebleken dat stoornissen in de vasopressine- en oxytocinesystemen in de hersenen nogal eens blijken voor te komen bij autisme. Bij deze personen zijn er afwijkende bloedspiegels van vasopressine en oxytocine bij autisme gerapporteerd. Ook zijn er minieme genetische veranderingen in de eiwitten gevonden die de boodschappen van vasopressine en oxytocine in de hersenen opvangen. Toediening van oxytocine bij kinderen met autisme verbetert bij hen het ‘gedachten lezen’ (mimiek afleiden). Deze kinderen kunnen dus op basis van de gezichtsexpressie beter dan voorheen
inschatten wat een ander denkt of van plan is. De oxytocine verbetert bovendien het ontdekken van emoties in iemands stem plus het begrijpen van de emotionele betekenis van de intonaties in de taal.

Draag je baby in een draagdoek

Het dragen van je baby in een draagdoek is goed voor de aanmaak van oxytocine en de algehele tevredenheid van de baby en de ouder. Huilbaby’s huilen minder, bewezen in allerlei onderzoeken, en hebben minder last van krampjes en reflux. De extra oxytocine productie komt op gang doordat de baby steeds dicht bij de moeder is. De baby is steeds op een veilige plek dichtbij de hartslag en vertrouwde geur van de moeder. Zo kan een baby zich vol vertrouwen ontwikkelen.

Het duurt ongeveer vijf dagen voor aanmaak van moedermelk goed op gang is gekomen. Door de baby vaak te laten drinken kunt u de melkklieren stimuleren.

Oxytocine en borstvoeding

De melk komt vrij uit de borsten na de ‘toeschietreflex‘. Hierbij trekken de spieren rond de melkkliertjes zich samen, waardoor de melk door de melkkanaaltjes naar buiten wordt geduwd. De toeschietreflex kan ontstaan door contact met de baby: het mondje zien, huidcontact, de baby horen huilen. Als reactie op deze prikkels zet een klier in de hersenen (de hypofyse) oxytocine vrij. Oxytocine zorgt dat de spiertjes rond de melkklieren zich samentrekken en de melkproductie uiteindelijk op gang komt.

Mocht dat niet lukken, dan kan een neusspray met oxytocine helpen om de melk te laten toeschieten.

Neusspray met oxytocine

Sommige vrouwen hebben wel moeite om een toeschietreflex te krijgen bij het afkolven. Om ook bij kolven een toeschietreflex te krijgen kunnen bepaalde middeltjes gebruikt worden zoals: massage en warmte. Als deze middeltjes niet helpen, kan een neusspray met oxytocine een nuttig hulpmiddel
zijn. Syntocinon® Neusspray is so’n spray met synthetisch oxytocine. Syntocinon is een product van Novartis Pharma BV.
Dit medicijn is uitsluitend op recept verkrijgbaar (= UR-geneesmiddel). Syntocinon behoort tot de groep van Weeën-bevorderende middelen ( oxytocica ).

Het werkzaam bestanddeel van Syntocinon is een synthetisch nonapeptide dat identiek is aan het hypofyse-achterkwabhormoon oxytocine. Syntocinon veroorzaakt niet alleen ritmische contracties van de uterus, maar ook van de myo-epitheliale cellen rond de alveoli van de lacterende borst, zodat de ontlediging van de melkklier wordt gestimuleerd en vergemakkelijkt.

Syntocinon kan gebruikt worden door vrouwen die moeite hebben met de toeschietreflex tijdens borstvoeding of kolven.

Ook kan Syntocincon gebruikt worden voor profylaxe en behandeling vanzogstuwing.

De Syntocinon neusspray is niet bedoeld voor gebruik tijdens dezwangerschap en de partus (bevalling).

Door het effect op de baarmoeder kan deze tijdens gebruik van Syntocinon neusspray (pijnlijk) samentrekken, zoals ook bij borstvoeding zonder gebruik van neusspray kan worden gevoeld. In zeldzame gevallen is melding gemaakt van allergische huidreacties, misselijkheid of hoofdpijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *